11-сынып · 3-тоқсан · Қоғамдық-саяси ойдың дамуы
«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының тарихи негізі
VI ғасыр – 2014 жыл
«Мәңгілік Ел» идеясының тамыры түркі дәуірінде жатыр: Күлтегін мен Тоныкөк жазбаларында елдің мәңгі болуы, халықтың бірлігі туралы арман айтылған. Бұл арман Қазақ хандығы, Алаш қозғалысы арқылы жалғасып, тәуелсіз Қазақстанда 2014 жылы жалпыұлттық идея ретінде ұсынылды.
Түркі жазбаларындағы бастау
552 жылы құрылған Түркі қағанатының дәстүрін жалғастырған Екінші Түркі қағанатынан VIII ғасырдағы Күлтегін мен Тоныкөк ескерткіштері қалды. Оларда ел мен халықтың мәңгі болуы, қағанның әділдігі, ішкі бірлік пен сыртқы жаудан сақтану туралы ой айтылады.
Ойшылдардағы жалғасы
Әл-Фараби қайырымды қаланы, Жүсіп Баласағұн әділ заңға сүйенген берік мемлекетті сипаттады. Олар мемлекеттің ұзақ өмір сүруін әділдік, білім және халық бірлігімен байланыстырды.
Хандық пен жыраулар дәуірі
Қазақ хандығы түркі мемлекеттілігін жалғастырды. Асан қайғының Жерұйық арманы, Бұқар жыраудың үш жүздің бірлігі туралы толғаулары, «Жеті жарғыдағы» ел тұтастығын сақтау талабы — мәңгі ел идеясының жаңа көрінісі.
Алаш және тәуелсіздік
XX ғасыр басында Алаш қайраткерлері ұлттық мемлекеттілікті қалпына келтіруді мақсат етті. 1991 жылғы 16 желтоқсанда жарияланған тәуелсіздік бұл ғасырлық арманды іске асырды.
Жалпыұлттық идея
2014 жылғы «Қазақстан жолы — 2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» Жолдауында «Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идея ретінде ұсынылды. Оның құндылықтарына тәуелсіздік пен Астана, ұлттық бірлік пен келісім, зайырлы қоғам, тарих, мәдениет пен тілдің ортақтығы, ұлттық қауіпсіздік жатады.
Мәні
Идея мемлекеттің ұзақ әрі берік болуын тарихи жадпен, азаматтардың бірлігімен және ортақ болашақпен байланыстырады. Ол тарихты бүгінгі қоғамды топтастыратын құндылықтар көзі ретінде қарастырады.
- Мәңгілік Ел
- Мемлекеттің ғасырлар бойы берік әрі тұтас болуы, халқының бірлігі мен ортақ болашағы туралы жалпыұлттық идея.
- Тарихи сабақтастық
- Мемлекеттілік пен мәдени дәстүрдің бір дәуірден келесі дәуірге үзілмей жалғасуы.
- Жалпыұлттық идея
- Елдің барлық азаматтарын ортақ мақсат пен құндылықтар төңірегінде біріктіретін идея.
Астана, Суяб, Түркістан, Семей