5-сынып · 1-тоқсан · Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі

Қазақстан аумағындағы тас дәуірінің тұрақтары

Палеолит: шамамен 1 млн – 12 мың жыл бұрын

Тұрақ — ежелгі адамдар тұрған орын. Қазақстандағы ең көне тұрақтар — Қаратау жотасындағы Бөріқазған мен Тәңірқазған. Оларды ХХ ғасырдың ортасында археолог Хасан Алпысбаев ашты. Мұнда ежелгі адамдардың тастан жасаған құралдары табылды.

  1. Тұрақ деген не

    Тұрақ — ежелгі адамдар бір уақыт тұрып, тіршілік еткен орын. Онда ошақ іздері, тас құралдар, аң сүйектері сақталады.

  2. Ғалымның ашқан жаңалығы

    ХХ ғасырдың ортасында археолог Хасан Алпысбаев Оңтүстік Қазақстандағы Қаратау жотасынан тас дәуірінің тұрақтарын тапты. Бұл Қазақстан ғылымындағы маңызды жаңалық болды.

  3. Бөріқазған мен Тәңірқазған

    Бұл — Қазақстандағы ең көне тұрақтар. Олар ерте палеолитке жатады. Демек, Қаратауда адамдар өте ерте заманда өмір сүрген.

  4. Табылған олжалар

    Тұрақтардан қатты тастан жасалған құралдар табылды: ірі шапқылар, қырғыштар, үшкір тастар. Ежелгі адамдар олармен аң сойып, ағаш кесіп, тамыр қазды.

  5. Басқа өңірлерде

    Кейін палеолит ескерткіштері Қазақстанның басқа өңірлерінен де табылды: Орталық, Шығыс Қазақстаннан және Маңғыстаудан. Зерттеуді Жәкен Таймағамбетов сияқты ғалымдар жалғастырды.

  6. Маңызы

    Бұл олжалар Қазақстан жерінің адамзаттың ең ежелгі мекендерінің бірі болғанын дәлелдейді.

Тұрақ
Ежелгі адамдар уақытша немесе ұзақ тұрған, іздері сақталған орын.
Палеолит
Көне тас дәуірі — тас дәуірінің ең ежелгі әрі ең ұзақ кезеңі.
Шапқы
Бір жағы жонылып, өткір жүзі шығарылған ірі тас құрал. Онымен шауып, кесіп, ұсақтады.

Бөріқазған мен Тәңірқазған, Қаратау

5-сынып