5-сынып · 2-тоқсан · Сақтар
«Алтын адам» археологиялық олжасы
б.з.д. V–IV ғасырлар
1969–1970 жылдары Алматы маңындағы Есік қорғанынан алтын киімді сақ жауынгерінің жерлеуі табылды. Оны «Алтын адам» деп атады. Оның киімі мен бас киімі мыңдаған алтын әшекеймен безендірілген. Бұл олжа сақ шеберлерінің өнерін әлемге танытты.
Табылуы
Есік қаласы маңында көптеген сақ қорғандары бар. 1969–1970 жылдары археолог Кемал Ақышев бастаған экспедиция солардың бірін қазды.
Тоналмаған қабір
Қорғанның орталық қабірін ерте заманда ұрылар тонап кеткен. Ал оның оңтүстік жағындағы бүйір қабір тиіспей сақталған. «Алтын адам» осы жерден табылды.
Алтын киім
Жас жауынгердің киімі, бас киімі мен етігі алтын тақташалармен көмкерілген. Барлығы 4 мыңнан астам алтын әшекей табылды. Қасында алтынмен безендірілген темір семсері мен қанжары жатты.
Бас киім
Биік шошақ бас киім алтын жебелермен, қанатты тұлпарлармен, арқар мен барыс бейнелерімен безендірілген. Бұл — аң стилінің тамаша үлгісі.
Жазуы бар тостаған
Қабірден күміс тостаған табылды. Оның бетінде 26 таңбадан тұратын жазу бар. Бұл жазу әлі толық оқылмаған.
Маңызы
Олжа сақтардың бай мәдениеті мен жазуы болғанын көрсетті. «Алтын адам» тәуелсіз Қазақстанның рәмізіне айналды. Оның мүсіні Алматыдағы Тәуелсіздік монументінің басында тұр.
- Алтын адам
- Есік қорғанынан табылған, алтын әшекейлі киім киген сақ жауынгерінің жерлеуі.
- Қорған (оба)
- Қабірдің үстіне топырақ пен тас үйіп жасалған төбе.
- Археологиялық экспедиция
- Ежелгі ескерткіштерді іздеп, қазып зерттейтін ғалымдар тобы.
Есік қорғаны, Алматы