5-сынып · 2-тоқсан · Өлкетану

Өлкенің тарихи ескерткіштері

Тарихи ескерткіш — өткен заманнан қалған, халық үшін құнды нысан: оба, ежелгі қала орны, кесене, жартас суреті. Әр өлкеде мұндай ескерткіштер бар. Ескерткішті сипаттағанда оның орнын, мерзімін және қандай оқиғамен немесе тұлғамен байланысты екенін көрсетеміз.

  1. Ескерткіш түрлері

    Археологиялық ескерткіштер — обалар, қалашықтар, ежелгі тұрақтар, жартас суреттері. Сәулет ескерткіштері — кесенелер, мешіттер, көне ғимараттар. Тарихи оқиға болған жерлер мен ескерткіш-мүсіндер де бар.

  2. Қалай табамыз

    Өлкетану мұражайына барып, экспозицияны қара. Аудан картасынан обалар мен көне қоныстарды ізде. Ауылдың қариялары мен мұғалімдерден сұра.

  3. Сипаттау жоспары

    Ескерткіштің атауын, орнын және мерзімін жаз. Ол қандай оқиғамен немесе тұлғамен байланысты екенін анықта. Қазіргі жағдайын суретке түсір.

  4. Дереккөздер

    Мұрағат құжаттары, ескі газеттер, ғалымдардың кітаптары көмектеседі. Қариялардың әңгімелері мен аңыздарды жазып ал. Әр мәліметті екі дереккөзден тексер.

  5. Ескерткішті қорғау

    Тарихи ескерткіштерді мемлекет қорғайды. Обаны қазуға, тасқа жазу жазуға болмайды. Көне зат тапсаң, мұражайға немесе мамандарға хабарла.

  6. Әлемдік мұра

    Қазақстанның кейбір ескерткіштері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Мысалы, Қожа Ахмет Ясауи кесенесі мен Таңбалы жартас суреттері. Сенің өлкеңнің ескерткіштері де — халық мұрасы.

Тарихи ескерткіш
Өткен заманнан сақталған, тарихи және мәдени құндылығы бар нысан.
Археологиялық ескерткіш
Жер астынан не жер бетінен табылатын ежелгі нысан: оба, қалашық, тұрақ, жартас суреті.
Сәулет ескерткіші
Тарихи маңызы бар ғимарат: кесене, мешіт, көне үй.
Өлкетану
Туған өлкенің тарихын, табиғатын және мәдениетін зерттеу.

5-сынып