5-сынып · 3-тоқсан · Сақтар
Шырақтың ерлігі
б.з.д. 522–486 жылдар (Дарий I тұсы)
Парсы патшасы Дарий I сақтарға жорық жасағанда, қарапайым жылқышы Шырақ өз елін құтқару үшін ерлік жасады. Ол парсы әскерін сусыз шөлге апарып адастырды. Бұл оқиғаны грек жазушысы Полиэн жазып қалдырған.
Дерек
Шырақ туралы әңгімені б.з. II ғасырда өмір сүрген жазушы Полиэн жазған. Оның кітабы «Әскери айлалар» деп аталады. Онда әртүрлі халықтардың соғыстағы айлалары баяндалған.
Парсы жорығы
Парсы патшасы Дарий I үлкен әскермен сақтардың жеріне жорық жасады. Полиэннің жазуынша, ол кезде сақтарды үш патша басқарған: Сакесфар, Омарг және Тамир.
Шырақтың шешімі
Жылқышы Шырақ елін құтқаруға бел байлады. Ол өз бетін жаралап, парсыларға барды. Оларға «мені өз патшаларым осылай жазалады, мен сендерге жол көрсетемін» деді.
Шөлдегі жол
Парсылар Шыраққа сеніп, оның артынан жүрді. Шырақ әскерді жеті күн бойы сусыз шөл далада адастырды. Парсы жауынгерлері шөлден қатты қиналды.
Ерліктің соңы
Алданғанын түсінген парсы әскербасы Шырақты өлтірді. Шырақ өз өмірін құрбан етіп, жауды елінен алыстатты.
Маңызы
Шырақтың ерлігі сақтардың туған жерін қорғау үшін бәріне дайын болғанын көрсетеді. Оның есімі елге адалдықтың үлгісі болып қалды.
- Полиэн
- Б.з. II ғасырда өмір сүрген жазушы, «Әскери айлалар» кітабының авторы.
- Айла
- Жауды алдау арқылы жеңіске жету тәсілі.
- Жылқышы
- Жылқы бағатын адам, малшы.
Сыр бойы, Арал теңізі