6-сынып · 1-тоқсан · VI–IX ғасырлардағы Қазақстан

Атлах шайқасы

751 жыл

751 жылы Талас өзенінің бойындағы Атлах қаласы маңында Араб халифатының әскері мен Қытайдың Тан империясының әскері соғысты. Шайқас кезінде қарлұқтар арабтар жағына шығып, Тан әскері жеңілді. Осыдан кейін Қытай Орта Азияға жорық жасауды тоқтатты.

  1. Себебі

    VIII ғасырда Орта Азия үшін екі ірі держава таласты: батыстан Араб халифаты, шығыстан Тан империясы. Жетісу мен Талас аңғары олардың арасындағы шекараға айналды.

  2. Шайқас

    751 жылдың жазында Атлах маңында екі әскер кездесті. Арабтарды Зияд ибн Салих, Тан әскерін Гао Сяньчжи басқарды. Шайқас бірнеше күнге созылды.

  3. Қарлұқтардың рөлі

    Шайқас кезінде Тан жағында болған қарлұқтар арабтарға қосылды. Осы шешім шайқастың тағдырын шешіп, Тан әскері ауыр жеңіліске ұшырады.

  4. Халықтар шайқасы

    Шайқасқа арабтар, парсылар, қытайлар, ферғаналықтар және түркі тайпалары қатысты. Сондықтан оны «халықтар шайқасы» деп атайды.

  5. Нәтижесі

    Тан империясы Орта Азияға қайта жорық жасамады. Жетісу мен Сырдария бойында ислам дінінің таралуына жол ашылды.

  6. Қағаз

    Дәстүрлі түсінік бойынша, тұтқынға түскен қытай шеберлері Самарқандта қағаз жасауды үйретті. Кейін қағаз жасау өнері батысқа тарады.

Халифат
Халиф басқарған араб мемлекеті; VIII ғасырда Аббас әулеті билік етті.
Тан империясы
618–907 жылдары Қытайды билеген әулеттің мемлекеті.
Атлах
Талас өзені бойындағы ортағасырлық қала, 751 жылғы шайқас осы маңда болды.

Атлах шайқасы (751), Тараз, Самарқанд

6-сынып