6-сынып · 3-тоқсан · XIII–XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан

Ортағасырлық саяхатшылардың Қазақстан туралы мәліметтері

XIII–XIV ғасырлар

XIII ғасырда Еуропадан Моңғолияға бара жатқан елшілер Қазақстан жері арқылы өтті. Плано Карпини мен Гильом Рубрук көшпелілердің тұрмысы, шаруашылығы мен билігі туралы жазып қалдырды. XIV ғасырда араб саяхатшысы Ибн Баттута Алтын Орда қалаларын сипаттады.

  1. Неге саяхаттады?

    Моңғол империясы құрылғаннан кейін Еуропа билеушілері моңғолдар туралы көбірек білгісі келді. Олар ұлы ханға елшілер жіберді. Елшілердің жолы Қазақстан даласы арқылы өтті.

  2. Плано Карпини

    Италиялық монах Плано Карпини Рим папасының елшісі болды. Ол 1245–1247 жылдары Моңғолияға барып қайтты. Оның «Моңғолдар тарихы» кітабында дала халқы туралы көп мәлімет бар.

  3. Гильом Рубрук

    Франция королінің елшісі Гильом Рубрук 1253–1255 жылдары саяхат жасады. Ол Жетісудағы Қайалық қаласында болып, оның үлкен базары мен түрлі діндегі тұрғындарын сипаттады.

  4. Көшпелілердің тұрмысы

    Саяхатшылар көшпелілер киіз үйде тұратынын, мал соңынан маусым бойынша көшетінін жазды. Рубрук қымыздың қалай дайындалатынын егжей-тегжейлі суреттеді.

  5. Ибн Баттута

    XIV ғасырдың 30-жылдары араб саяхатшысы Ибн Баттута Алтын Ордада болды. Ол Жайық бойындағы Сарайшық қаласы туралы жазып қалдырды.

  6. Деректердің маңызы

    Саяхатнамалар — сол дәуірді өз көзімен көрген адамдардың куәлігі. Бірақ бөтен адам бәрін түсіне бермегендіктен, оларды басқа деректермен салыстыру керек.

Саяхатнама
Саяхатшының жолда көргені мен естігені туралы жазбасы.
Елші
Бір мемлекет билеушісінің атынан басқа елге келіссөз жүргізуге жіберілген адам.
Қымыз
Бие сүтінен ашытып жасалатын көшпелілердің дәстүрлі сусыны.

Қайалық, Алакөл, Сарайшық

6-сынып