6-сынып · 4-тоқсан · Қайталау
Қайталау
XVI ғасыр – XVIII ғасырдың басы
XVI–XVII ғасырларда Қазақ хандығы күшейіп, жерін кеңейтті, оңтүстіктегі қалаларды қосып алды. Қасым, Хақназар, Тәуекел, Есім, Жәңгір және Тәуке хандар мемлекетті нығайтып, сырттан келген жауға қарсы тұрды. Осы кезде қазақтың заңдары, қоғамдық құрылымы, шаруашылығы мен мәдениеті қалыптасты.
Қасым хан
Қасым хан тұсында (1511–1521) хандық алғаш рет күшті мемлекетке айналды. Халқы миллионнан асты, «Қасым ханның қасқа жолы» заңдары енгізілді.
Хақназар хан
Әлсіреу кезеңінен кейін Хақназар хан (1538–1580) елді қайта біріктірді. Ол ноғайлардан Жайыққа дейінгі жерлерді хандыққа қосты.
Тәуекел мен Есім
1598 жылы Тәуекел хан Ташкент пен Түркістанды алып, оңтүстік шекараны нығайтты. Есім хан Түркістанды астана етіп, Тұрсын ханды жеңіп, хандық бірлігін қалпына келтірді.
Жоңғарларға қарсы
1635 жылы Жоңғар хандығы құрылды. 1643 жылы Орбұлақ шайқасында Жәңгір хан мен Жалаңтөс батыр жоңғарлардың көп әскерін жеңді.
Тәуке хан
Тәуке хан Төле, Қазыбек, Әйтеке билермен бірге «Жеті жарғы» заңдарын жасады. Ол тұста елде тыныштық пен тәртіп орнады.
Қоғам, шаруашылық, мәдениет
Қоғам ақсүйек пен қарасүйекке бөлінді. Қазақтар маусымдық көшіп, киіз үйде тұрды, Сыр бойында егін екті. Жыраулар ел бірлігін жырлады, тарихи еңбектер жазылды.
- Хандық
- Ханның билігіндегі мемлекет. Қазақ хандығында хандар тек төрелерден сайланды.
- Әдет-ғұрып құқығы
- Халықтың салт-дәстүріне негізделген заңдар: «Қасқа жол», «Ескі жол», «Жеті жарғы».
- Маусымдық көшу
- Жыл мезгіліне қарай көктеуден жайлауға, күздеуден қыстауға көшу.
Түркістан, Орбұлақ шайқасы, Сарайшық, Ташкент