7-сынып · 1-тоқсан · Қазақ-жоңғар соғыстары
Біртұтас халық жасағының ұйымдастырылуы
1710–1726 жылдар
«Ақтабан шұбырынды» қасіреті жауды тек бірлесіп қана жеңуге болатынын көрсетті. 1726 жылы Ордабасы тауында үш жүздің хандары, билері мен батырлары бас қосып, біртұтас халық жасағын құруға келісті. Жасақтың бас қолбасшысы болып Кіші жүз ханы Әбілқайыр сайланды.
Алғашқы әрекет
1710 жылы Қарақұмда өткен жиында жоңғарларға қарсы бірлесіп күресу туралы шешім қабылданып, жасақ басшысы болып Бөгенбай батыр сайланды. Алайда хандар арасындағы алауыздықтан бұл бірлік ұзаққа созылмады.
Бірігу қажеттігі
1723 жылғы шапқыншылық жүздер мен рулар жауға жеке-жеке қарсы тұра алмайтынын дәлелдеді. Батырлар мен билер хандарды өзара талас-тартысты тоқтатып, күш біріктіруге шақырды.
Ордабасы жиыны
1726 жылы қазіргі Түркістан облысындағы Ордабасы тауында үш жүздің өкілдері жиналды. Жиында жауға қарсы ортақ күрес пен жасақ жинау тәртібі талқыланды.
Бас қолбасшы
Ордабасы жиынында Кіші жүз ханы Әбілқайыр біріккен қазақ жасағының бас қолбасшысы болып сайланды. Ол жоңғарларға қарсы шайқастарда танылған батыл әрі тәжірибелі әскербасы еді.
Билер мен батырлар
Жиынға Төле би мен Қазыбек би сияқты беделді билер, Бөгенбай, Қабанбай, Наурызбай сияқты батырлар қатысқан деп саналады. Билер ел арасындағы дауды бітістіруге, батырлар жасақ жасақтауға жауап берді.
Маңызы
Ордабасы жиыны үш жүздің бірлігінің нышанына айналды. Біріккен жасақ көп ұзамай, 1728 жылы Бұланты өзені бойында жоңғарларға алғашқы ірі соққы берді.
- Ордабасы
- 1726 жылы үш жүз өкілдері жиналған тау; ел бірлігінің нышаны.
- Халық жасағы
- Бейбіт уақытта шаруашылықпен айналысып, соғыс кезінде жау шапқанда жиналатын ерікті әскер.
- Құрылтай
- Хандар, сұлтандар, билер мен батырлар маңызды мемлекеттік мәселелерді шешетін жалпыхалықтық жиын.
Ордабасы, Түркістан