9-сынып · 2-тоқсан · Қазақстан «тоқырау» кезеңінде (1965–1985 жылдар)
«Тоқырау» жылдарындағы демографиялық процестер
1965–1985 жылдар
1965–1985 жылдары Қазақстан халқы тез өсті: 1970 жылғы санақ 13 млн, 1979 жылғы санақ 14,7 млн адамды тіркеді. Өнеркәсіп пен құрылыс жаңа қалалар тудырып, қала тұрғындары ауыл тұрғындарынан көбейді. Табиғи өсім жоғары болғандықтан, республика халқындағы қазақтардың үлесі қайтадан арта бастады.
Халық санының өсуі
Бүкілодақтық санақтар бойынша Қазақстан халқы 1970 жылы шамамен 13 млн, 1979 жылы 14,7 млн адамға жетті. Өсім табиғи көбеюдің және басқа республикалардан келген көші-қонның есебінен болды.
Көші-қон
Тың игеру мен ірі құрылыстарға 1960 жылдары да жұмысшылар келе берді. 1970 жылдардан бастап Қазақстаннан кетушілер келушілерден көбейіп, көші-қон сальдосы теріс бола бастады.
Урбандалу
Зауыттар, кеніштер мен электр станцияларының айналасында Теміртау, Екібастұз, Шевченко сияқты жас өнеркәсіп қалалары өсті. 1970 жылдары қала халқы республика тұрғындарының жартысынан асты.
Ұлттық құрам
Қазақстан жүзден астам ұлт өкілі тұратын көпұлтты республика болды. Қазақтарда туу деңгейі жоғары болғандықтан, олардың үлесі 1959 жылғы шамамен 30 пайыздан 1979 жылы 36 пайызға көтерілді.
Қала мен ауыл
Қазақтардың басым бөлігі ауылда тұрып, ауыл шаруашылығында еңбек етті, ал өнеркәсіп қалаларында көбіне басқа ұлт өкілдері тұрды. Бұл жастардың қалаға келуін, тұрғын үй мен жұмыс табуын қиындатты.
Салдары
Тұрғын үй, мектеп, аурухана жетіспеді; жаңа қалалар экологиялық мәселелерге тап болды. Ұлттық құрам мен тіл саласындағы өзгерістер кейінгі қоғамдық-саяси процестерге ықпал етті.
- Урбандалу
- Қалалардың өсуі және халықтың ауылдан қалаға көшуі, қала тұрғындары үлесінің артуы.
- Табиғи өсім
- Белгілі бір кезеңде туғандар саны мен қайтыс болғандар саны арасындағы айырма.
- Көші-қон сальдосы
- Аумаққа келгендер мен одан кеткендер санының айырмасы; кетушілер көп болса, сальдо теріс болады.
Алматы, Қарағанды, Теміртау, Ақтау