9-сынып · 3-тоқсан · Қазақстан мемлекеттілігінің қайта жаңғыруы (1991–1996 жылдар)

Н.Ә. Назарбаев — Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті

1989–1995 жылдар

Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 1989 жылы Қазақстан Компартиясы ОК-нің бірінші хатшысы, 1990 жылы Жоғарғы Кеңестің шешімімен Қазақ КСР-інің Президенті болды. 1991 жылғы 1 желтоқсанда ол жалпыхалықтық сайлауда Қазақстанның Тұңғыш Президенті болып сайланды. Оның басшылығымен тәуелсіз мемлекеттің негізгі институттары қалыптасты.

  1. Өмір жолының басы

    Н.Ә. Назарбаев 1940 жылғы 6 шілдеде Алматы облысындағы Шамалған ауылында дүниеге келген. Еңбек жолын Теміртаудағы Қарағанды металлургия комбинатында бастады.

  2. Мемлекеттік қызмет

    1984–1989 жылдары Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Төрағасы болды. 1989 жылғы маусымда Қазақстан Компартиясы ОК-нің бірінші хатшысы болып сайланды.

  3. Президент лауазымының енгізілуі

    1990 жылғы 24 сәуірде Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі президент лауазымын енгізіп, Н.Ә. Назарбаевты республиканың Президенті етіп сайлады.

  4. Жалпыхалықтық сайлау

    1991 жылғы 1 желтоқсанда өткен баламасыз сайлауда сайлаушылардың басым көпшілігі оны қолдады. Бұл Қазақстан тарихындағы тұңғыш жалпыхалықтық президент сайлауы болды.

  5. Алғашқы шешімдер

    1991 жылғы 29 тамызда ол Семей ядролық сынақ полигонын жабу туралы Жарлыққа қол қойды. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Қазақстан ядролық қарудан бас тартып, көпвекторлы сыртқы саясат ұстанды.

  6. Тарихи рөлін бағалау

    Тұңғыш Президент тұсында мемлекеттік рәміздер, ұлттық валюта және 1995 жылғы Конституция қабылданды. Бұл кезеңнің шешімдеріне тарихшылар әртүрлі баға береді, сондықтан маңыздысы — деректерге сүйеніп, өз пікіріңді дәлелдеу.

Президент
Мемлекет басшысы, ел ішінде және халықаралық қатынастарда мемлекетті білдіретін ең жоғары лауазымды тұлға.
Баламасыз сайлау
Бір ғана үміткер қатысатын сайлау.
Жарлық
Президенттің өз өкілеттігі шегінде шығаратын міндетті күші бар ресми актісі.

Алматы, Теміртау, Шамалған

9-сынып