9-сынып · 4-тоқсан · Қазақстан Республикасының дамуы (1997 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін)

Халықаралық қатынастар жүйесіндегі Қазақстан

1991 жылдан бүгінгі күнге дейін

Тәуелсіз Қазақстан көпвекторлы сыртқы саясат ұстанды: Ресеймен, Қытаймен, АҚШ-пен, Еуропа одағымен, түркі және ислам әлемімен теңгерімді қарым-қатынас құрды. Ел АӨСШК бастамасын көтеріп, ШЫҰ мен ЕАЭО құрамына кірді, ЕҚЫҰ-ға төрағалық етіп, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі болды.

  1. Көпвекторлық

    Құрлықтың ортасында, ірі державалардың арасында орналасқан Қазақстан бір елге ғана арқа сүйемей, барлық серіктестермен өзара тиімді ынтымақтастықты таңдады.

  2. Шекара және көршілер

    2000-жылдары көрші мемлекеттермен мемлекеттік шекараны құқықтық рәсімдеу негізінен аяқталды. Бұл елдің аумақтық тұтастығы мен қауіпсіздігін бекітті.

  3. Аймақтық ұйымдар

    Қазақстан 1992 жылы БҰҰ мінберінен Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесін (АӨСШК) құруды ұсынды; оның алғашқы саммиті 2002 жылы Алматыда өтті. 2001 жылы ел Шанхай ынтымақтастық ұйымының негізін қалаушылардың бірі болды.

  4. Ядролық қарусыз әлем

    1991 жылы Семей ядролық полигоны жабылды, кейін Қазақстан КСРО-дан қалған ядролық қарудан өз еркімен бас тартты. 2006 жылы Семейде Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құру туралы шартқа қол қойылды.

  5. Халықаралық беделі

    2010 жылы Қазақстан ЕҚЫҰ-ға төрағалық етіп, Астанада ұйымның саммиті өтті. 2017–2018 жылдары ел Орталық Азиядан тұңғыш рет БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі болды.

  6. Еуразиялық интеграция

    2014 жылы Астанада Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа қол қойылды, одақ 2015 жылы жұмысын бастады. Сонымен бірге Қазақстан Түркі мемлекеттері, Еуропа одағы және Азия елдерімен байланысын дамытты.

Көпвекторлы саясат
Бір мемлекетке тәуелді болмай, әр түрлі елдермен және ұйымдармен теңгерімді, өзара тиімді қатынас құру саясаты.
АӨСШК
Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесі — Қазақстанның бастамасымен құрылған Азия қауіпсіздігі жөніндегі форум.
Ядролық қарудан азат аймақ
Ядролық қаруды жасауға, сақтауға және орналастыруға шартпен тыйым салынған аумақ.

Астана, Алматы, Семей

9-сынып