9-сынып · 4-тоқсан · Қазақстан Республикасының дамуы (1997 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін)
Қазіргі кездегі Қазақстанның дамуындағы басым бағыттары
2015 жылдан бүгінгі күнге дейін
2015 жылы бес институционалдық реформаны жүзеге асыруға арналған «100 нақты қадам» Ұлт жоспары қабылданды. Кейінгі жылдары басым бағыттар экономиканы әртараптандыру, цифрландыру, адами капиталды дамыту және саяси жаңғыру болды. 2022 жылғы референдуммен Конституцияға маңызды өзгерістер енгізілді.
Неге реформа қажет болды
2014–2015 жылдары әлемдік мұнай бағасының құлдырауы Қазақстан экономикасының шикізатқа тәуелділігін айқын көрсетті. Мемлекеттік басқаруды, сотты, экономиканы түбегейлі жаңғырту қажет болды.
Бес реформа
2015 жылы бес институционалдық реформа жарияланды: кәсіби мемлекеттік аппарат құру; заңның үстемдігін қамтамасыз ету; индустрияландыру және экономикалық өсу; бірегейлік пен бірлік; есеп беретін мемлекет.
Ұлт жоспары
2015 жылдың мамырында осы реформаларды жүзеге асыру үшін «100 нақты қадам» Ұлт жоспары жарияланды. Ол мемлекеттік қызметке іріктеуді, соттарды, инвестиция тартуды, есептілікті өзгертуді көздеді.
Әртараптандыру
Мақсат — табыстың мұнайға тәуелділігін азайту: өңдеу өнеркәсібін, ауыл шаруашылығын, туризмді, көлік-логистиканы дамыту. Қытай шекарасындағы Қорғас пен Каспийдегі Ақтау порты транзиттік жолдардың маңызды тораптарына айналды.
Цифрландыру және рухани жаңғыру
2017 жылы «Рухани жаңғыру» бағдарламасы басталып, «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы қабылданды. Мемлекеттік қызметтер онлайн көрсетіле бастады, білім мен ұлттық сананы жаңғыртуға назар аударылды.
Саяси жаңғыру
2019 жылы Президент болып сайланған Қ.-Ж. Тоқаев саяси реформаларды бастады. 2022 жылғы 5 маусымдағы референдумда Конституцияға түзетулер қабылданып, Парламенттің рөлі күшейтілді, Конституциялық сот құрылды.
- Әртараптандыру
- Экономика табысының бір салаға (мысалы, мұнайға) тәуелділігін азайтып, көптеген басқа салаларды дамыту.
- Институционалдық реформа
- Мемлекеттің негізгі институттарының — мемлекеттік қызметтің, соттың, басқару жүйесінің жұмыс ережелерін өзгерту.
- Цифрландыру
- Мемлекеттік қызметтерді, экономика мен білімді цифрлық технологияларға, интернетке көшіру.
Астана, Қорғас, Ақтау