Ақсу-Жабағылы қорығы
Табиғи мұра · ЮНЕСКО, 2016
Ақсу-Жабағылы — 1926 жылы құрылған, Орталық Азиядағы ең алғашқы табиғи қорық. Ол Батыс Тянь-Шаньның Талас Алатауы жотасында орналасқан, терең Ақсу шатқалы мен Грейг қызғалдағымен белгілі. 2016 жылы қорық «Батыс Тянь-Шань» сериялық нысанының құрамында ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енді.
Орналасуы
Қорық Түркістан және Жамбыл облыстарының аумағында, Батыс Тянь-Шаньның Талас Алатауы жотасында орналасқан. Оның құрамына Қаратау жотасындағы палеонтологиялық учаскелер де кіреді.
Құрылған уақыты
Қорық 1926 жылы құрылды. Ол — Орталық Азиядағы ең алғашқы мемлекеттік табиғи қорық.
Не үшін құрылды
Қорық Батыс Тянь-Шаньның таулы табиғатын — ормандарды, альпі шалғындарын, сирек өсімдіктер мен жануарларды сақтау үшін құрылды.
Неімен әйгілі
Қорықтың символы — көктемде тау беткейлерін қызылға бояйтын Грейг қызғалдағы. Тереңдігі бірнеше жүз метрге жететін Ақсу шатқалы — Орталық Азиядағы ең терең шатқалдардың бірі.
Ерекшеліктері
Мұнда ілбіс (барыс), Тянь-Шань қоңыр аюы, тау ешкісі мекендейді, ал Мензбир суыры тек Батыс Тянь-Шаньда ғана кездеседі. Қаратау учаскелерінен юра кезеңінің балықтары мен жәндіктерінің тасқа айналған іздері табылған.
Қорғалуы
Ақсу-Жабағылы — мемлекеттік табиғи қорық. 2016 жылы ол Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстан бірлесіп ұсынған «Батыс Тянь-Шань» нысанының құрамында ЮНЕСКО тізіміне енді.