Ақыртас сарай кешені

VIII–IX ғасырлар · Жібек жолы

Ақыртас — Тараз маңындағы ерте ортағасырлық сарай кешенінің орны. Оның негізгі ғимараты қызыл құмтастан қаланған, бірақ толық салынып бітпеген. Кешенді кім және не үшін салғаны туралы ғалымдар әлі де пікірталас жүргізуде. 2014 жылы Ақыртас ЮНЕСКО тізіміндегі Жібек жолы нысандарының қатарына енді.

  1. Орналасуы

    Ақыртас Жамбыл облысында, Тараз қаласынан шығысқа қарай шамамен 40 км жерде, Қырғыз Алатауының солтүстік етегінде орналасқан.

  2. Уақыты

    Ғалымдардың көпшілігі кешенді VIII–IX ғасырларға жатқызады. Бұл кезде Талас алқабы арқылы Ұлы Жібек жолының маңызды бағыты өткен.

  3. Кім салды

    Құрылысшылар туралы нақты дерек жоқ. Ғалымдар оны қарлұқ билеушілерінің сарайы, араб әскербасыларының бекінісі немесе ғибадатхана болған деп әр түрлі болжайды. Құрылыс аяқталмай қалған.

  4. Неімен әйгілі

    Негізгі ғимарат ірі қызыл құмтас блоктарынан қаланған. Жібек жолындағы қалалардың көбі шикі кірпіштен салынғандықтан, тас ғимарат Ақыртасты ерекше етеді.

  5. Ерекшеліктері

    Кешеннің ортасында ішкі аулалы үлкен тікбұрышты ғимарат тұр. Айналасынан су жинайтын қойма мен тау бұлақтарынан су әкелген жүйенің іздері табылды.

  6. Қорғалуы

    2014 жылы Ақыртас «Жібек жолы: Чаньань – Тянь-Шань дәлізінің бағыттар желісі» сериялық нысанының құрамында ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енді.