Бесшатыр қорғандары
б.з.д. VI–IV ғасырлар · Сақ қорымы
Бесшатыр — Іле өзенінің оң жағасындағы сақ дәуірінің ірі қорымы. Мұнда отыздан астам қорған бар, олардың ең үлкендері алыстан тігулі тұрған шатырға ұқсайды. Қорғандар сақ билеушілері мен ақсүйектерінің жерлеу орны болған деп есептеледі.
Орналасуы
Қорым Жетісу өңірінде, Іле өзенінің оң жағасында, «Алтынемел» ұлттық паркінің аумағында орналасқан.
Уақыты
Қорғандар б.з.д. VI–IV ғасырларға жатады. Бұл — Жетісуды сақ тайпалары мекендеген кезең.
Кімге арналған
Алып үйінділер сақтардың билеуші әулеті мен ақсүйектеріне арналып тұрғызылған. Мұндай қорғандарды салу көп адамның еңбегін және күшті билікті қажет етті.
Атауы
Ең ірі бес қорған алыстан тігулі тұрған шатырға ұқсайды — қорымның атауы осыдан шыққан. Олардың ең үлкені — Үлкен Бесшатырдың биіктігі 17 метрге жетеді.
Зерттелуі мен табылғандар
1957 жылы қорымды К. Ақышев бастаған экспедиция зерттеді. Үйінділер астынан Тянь-Шань шыршасының бөренелерінен қиылған жерлеу камералары мен жерасты дәліздері табылды, ал қорым маңында тік қойылған тастар (менгирлер) мен жартас суреттері кездеседі.
Қорғалуы
Қорғандар ертеде тоналғандықтан, олжа аз сақталған, бірақ құрылыстың өзі бірегей. Бүгінде қорым «Алтынемел» ұлттық паркі аумағында мемлекет қорғауында, оған экскурсиялар келеді.