Ботай қонысы

б.з.д. IV мыңжылдық · Энеолит

Ботай — Солтүстік Қазақстандағы энеолит дәуірінің қонысы. Мұнда табылған жануар сүйектерінің басым бөлігі жылқыныкі, ал қыш ыдыстардан бие сүтінің іздері анықталды. Ғалымдар Ботайды жылқыны қолға үйретудің ең ерте іздері сақталған орындардың бірі деп санайды.

  1. Орналасуы

    Қоныс Солтүстік Қазақстан облысының Айыртау ауданында, Иманбұрлық өзенінің жағасында орналасқан.

  2. Уақыты

    Ботай б.з.д. IV мыңжылдыққа, яғни энеолит дәуіріне жатады. Энеолит — тас құралдармен қатар алғашқы мыс бұйымдары қолданыла бастаған кезең.

  3. Кім өмір сүрді

    Мұнда жылқы өсірумен және аңшылықпен айналысқан ежелгі тайпалар тұрған. Олар жерді қазып, үстін жапқан жартылай жертөле үйлерде өмір сүрді.

  4. Неімен әйгілі

    Ботайдан табылған жануар сүйектерінің басым көпшілігі жылқыныкі. Осыған сүйеніп ғалымдар мұнда жылқы ең алғашқылардың бірі болып қолға үйретілген деген болжам айтады — бұл Ботайды әлемге танытты.

  5. Зерттелуі мен табылғандар

    Қонысты 1980-жылдардан бастап археолог В. Зайберт зерттеді. Қыш ыдыстардан бие сүтінің іздері, жылқы тістерінен ауыздықтың іздері табылды. Дегенмен ботай жылқыларының қазіргі үй жылқыларына қатысы туралы ғалымдар әлі де пікірталас жүргізеді.

  6. Қорғалуы

    Ботай — мемлекет қорғауындағы археологиялық ескерткіш. Оны қазақстандық және шетелдік ғалымдар бірлесіп зерттеуді жалғастыруда.