Отырар қалашығы

Б.з. алғашқы ғасырлары – XVIII ғасыр · Жібек жолы

Отырар — Сырдария бойындағы ортағасырлық ірі қала, Ұлы Жібек жолының сауда және мәдениет орталығы. Бұл өңірде ұлы ойшыл әл-Фараби дүниеге келген. 1219–1220 жылдары қала моңғолдардың қоршауына алынып, қиратылды — бұл оқиға «Отырар апаты» деп аталады.

  1. Орналасуы

    Отырар қалашығы (Отырартөбе) Түркістан облысының Отырар ауданында, Арыс өзені Сырдарияға құятын жердің маңында орналасқан.

  2. Уақыты

    Отырар алқабы б.з. алғашқы ғасырларында қоныстана бастады. Деректерде өңір Фараб, ал қала Тарбанд деп те аталған. XVIII ғасырда қала біртіндеп қаңырап қалды.

  3. Кім тұрды

    Отырар — Жібек жолындағы ірі сауда және қолөнер орталығы. Осы өңірде «екінші ұстаз» атанған ғұлама Әбу Насыр әл-Фараби дүниеге келген. Қала маңында Арыстан баб кесенесі тұр.

  4. Неімен әйгілі

    1218 жылы Отырар билеушісі Қайыр хан Шыңғыс ханның сауда керуенін қырып тастады. Бұған жауап ретінде 1219 жылы моңғолдар қаланы қоршап, шамамен алты айдан кейін алды — бұл оқиға «Отырар апаты» деп аталады.

  5. Олжалар мен ерекшеліктер

    Қазба жұмыстары кезінде тұрғын үйлер, шеберханалар, монша, мешіт қалдықтары табылды. Қала кейін қайта қалпына келді: 1405 жылы Әмір Темір Қытайға жорыққа шыққан жолында осы Отырарда қайтыс болды.

  6. Қорғалуы

    Отырарды ұзақ жылдар бойы К. Ақышев басқарған археологиялық экспедиция зерттеді. Қалашық — республикалық маңызы бар ескерткіш, «Отырар» мемлекеттік археологиялық қорық-музейінің негізгі нысаны.