Сарайшық қалашығы
XIII–XVI ғасырлар · Ортағасырлық қала
Сарайшық — Жайық өзенінің жағасындағы ортағасырлық қала. Ол Алтын Орданың маңызды сауда қаласы, кейін Ноғай Ордасының астанасы болды. Мұнда бірнеше хан жерленгендіктен, Сарайшық киелі тарихи орын саналады.
Орналасуы
Қалашық Атырау облысының Махамбет ауданында, Сарайшық ауылының маңында, Жайық өзенінің жағасында орналасқан.
Уақыты
Қала XIII ғасырда Алтын Орда тұсында бой көтерді. XVI ғасырдың соңында оны казак-орыстар талқандады.
Кім тұрды
Сарайшық Шығыс пен Батысты байланыстырған керуен жолының бойында тұрды, мұнда саудагерлер мен қолөнершілер өмір сүрді. XV–XVI ғасырларда ол Ноғай Ордасының астанасы болды.
Хандар зираты
Мұнда Алтын Орда мен Ноғай Ордасының бірқатар билеушілері, ал аңыз-деректер бойынша Қазақ хандығының ханы Қасым да жерленген. XIV ғасырда қалада араб саяхатшысы Ибн Баттута болған.
Табылғандар
Қазба кезінде күйдірілген кірпіштен салынған үйлердің қалдықтары, қыш су құбырлары, қыш ыдыстар мен теңгелер табылды.
Қорғалуы
Сарайшықта мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музей құрылып, хандарға арналған мемориалдық кешен тұрғызылған. Жайық суы жағаны шайып, ескерткіштің бір бөлігін бұзып жатқандықтан, оны сақтау — маңызды міндет.